Trekking w Armenii – informator

Barev! Wita Was Hubert Jarzębowski – organizator wyprawy i założyciel High Away – Górskiego Biura Podróży. Bardzo się cieszę, że dołączacie do tej niezwykłej przygody, która zabierze nas w samo serce Kaukazu – do Armenii.

Początek wycieczki

Spotykamy się o 20.00 na Lotnisku Chopina w Warszawie. Szukamy na tablicy informacyjnej przy których numerkach jest nadawanie bagażu linii LOT do Erywania. Nadajecie bagaże i lecicie.

Przypominamy, żeby elektronikę i powerbanki spakować do bagażu podręcznego, a scyzoryki, ostre rzeczy i płyny do bagażu rejestrowanego.

Przylatujecie o 4.25 w nocy do Armenii i jedziecie odpocząć do hotelu.

Do Polski wracacie planowo o 7.35 rano.

Informacje wstępne i formalności

Żeby wjechać do Armenii trzeba posiadać ważny paszport. Można przebywać w kraju do ostatniego dnia ważności paszportu. Wszystkie informacje praktyczne o formalnościach wjazdowych znajdziecie na stronie rządowej:

https://www.gov.pl/web/armenia/informacje-dla-podrozujacych

Program wycieczki

Dzień 1 – Wylot do Armenii

Spotkanie na lotnisku Chopina o 20.00.
O 22.50 wylot do Erywania. Do stolicy Armenii przylatujemy w nocy i zaczynamy od zaczynamy od odpoczynku w hotelu.

• Nocleg: hotel, pokoje 2-osobowe

Dzień 2 – Tu Radio Erywań!

Plac Republiki, widok na Ararat ze słynnych Kaskad, opera, bazar pamiątek – poznamy wszystkie najciekawsze miejsca w stolicy.

• Wyżywienie: śniadanie, powitalna kolacja w ormiańskim stylu
• Nocleg: hotel, pokoje dwuosobowe.

Dzień 3 – Kanion Smutków

Jedziemy do klasztoru Khor Virap z wielkim ośnieżonym Araratem w tle. Potem przejazd ok 2 h i idziemy na wycieczkę w rejonie kanionu Gnishik. Naszym celem jest droga „Kanionem Smutków” do 700-letniego klasztoru Noravank w wąwozie z czerwonymi skałami.
Po spacerze zatrzymamy się w rodzinnej winiarni, by spróbować win regionu Wajoc Dzor. Tam też zjemy obiad. Po degustacji zaglądniemy do jaskini Areni.

• Nocleg: w rodzinnym pensjonacie w miasteczku Goris
• Wyżywienie: śniadanie, degustacja wina
• Wycieczka piesza: 4 km, 1,5 godziny, różnica wzniesień: +150 m, – 200 m

Dzień 4 – Skrzydła Tatev

Idziemy na wycieczkę do kanionu Vorotan. Zaczynamy po jednej stronie, schodzimy na dno, przechodzimy przez kamienny most z XIII wieku i odnajdujemy ruiny opuszczonej wioski.

Docieramy jedynego w swoim rodzaju kompleksu klasztorów Tatev – centrum duchowe Armenii.
Powrót za pomocą najdłuższej kolejki górskiej na świecie – skrzydła Tatev.

• Nocleg: w hotelu w miasteczku Goris
• Wyżywienie: śniadanie
• Wycieczka piesza: 12 km, 4,5 godziny. Przewyższenie: +800 metrów, -800 metrów

Dzień 5 – Ormiańskie Stonehenge i widokowa twierdza Smbataberd

Rano przejazd do niesamowitego miejsca – Zorac Karer, czyli ormiański odpowiednik Stonehenge.
Kolejnym przystankiem przystankiem jest wodospad Shaki. Późnym popołudniem spacer do ruin twierdzy Smataberd, skąd będziemy podziwiać zachód słońca. Twierdza stanowi doskonały punkt widokowy.

• Nocleg: w rodzinnym pensjonacie w miasteczku Yeghenis
• Wyżywienie: śniadanie
• Wycieczka piesza: 2-3 godziny, 6 km, przewyższenie: +350 m, -350 m

Dzień 6 – Park Narodowy Dilijan – szczyt Dimats

Jedziemy do Parku Narodowego Dilijan, gdzie czeka na nas jeden z ulubionych szczytów ormiańskich turystów – Dimats (2376 m).

• Nocleg: w rodzinnym pensjonacie w Tsaghkunk
• Wyżywienie: śniadanie
• Wycieczka piesza: 8 godzin, 19,5 km, przewyższenie: +1000 m, -1000 m

Dzień 7 – Teghenis – szczyt w centrum Armenii

Wycieczka górska na szczyt Teghenis (2851 m)
Po wycieczce pojedziemy na bardzo fajne gorące źródła Arzakan (47°C)

• Nocleg: w rodzinnym pensjonacie w Tsaghkunk
• Wyżywienie: śniadanie
• Wycieczka piesza: 12,5 km, przewyższenie 950 m, 7 godzin
• Wstęp na gorące źródła w cenie

Dzień 8 – Symfonia Kamienia – Garni – Geghard

Na pierwszy ogień zobaczymy z góry Jezioro Sewan z okolic monastyru Sewanawank. Następnie świątynię boga-słońca Mitry w Garni pochodzącą z pierwszego wieku. Następnie perłę ormiańskiego średniowiecza – klasztor Geghard z listy UNESCO. Warsztat z pieczenia ormiańskiego chleba.
Na koniec zostawiliśmy tytułową Symfonię Kamienia – Kanion Azat z niesamowitymi gigantycznymi bazaltowymi kolumnami.

• Nocleg: w rodzinnym pensjonacie w Garni
• Wyżywienie: śniadanie, warsztaty kulinarne
• Wycieczka piesza: 1 godzina w kanionie

Dzień 9 – Ażdahak – Wulkan Boga-Smoka

Dzisiaj wchodzimy na najwspanialszy wulkan Armenii – Ażdahak (3597 m). Samochodami terenowymi wyjedziemy na 2700 m nad jezioro Vank

• Nocleg: w rodzinnym pensjonacie w Garni
• Wyżywienie: śniadanie
• Wycieczka piesza: 11-12 km, przewyższenie 600 metrów, 7 godzin

Dzień 10 – Ara – wulkan z widokiem na Ararat

Dziś czeka na nas potężny stratowulkan – Ara (2577 m).

• Nocleg: w rodzinnym pensjonacie w Ashtarak
• Wyżywienie: śniadanie
• Wycieczka piesza: 13,5 km, przewyższenie 1000 metrów, 7 godzin

Dzień 11 – Aragac południowy – na najwyższy szczyt Armenii

Wcześnie rano wyjeżdżamy na 3200 metrów do wysokogórskiego jeziora Kari. Stąd ruszamy na południowy wierzchołek Aragacu, na wysokość 3879 m.
Transfer do Erywania. Czas na ogarnięcie się. Kolacja (może mały taniec z szablami?) i transfer na lotnisko.

• Nocleg: hotel w Erywaniu (na lotnisko wyjedziemy w środku nocy)
• Wyżywienie: śniadanie, pożegnalna kolacja
• Wycieczka piesza: 10 km, 6 godzin, przewyższenie 700 m. Wycieczka na dużej wysokości, możliwa „zadyszka”

Dzień 12 – Powrót do Polski

Startujemy o 5.30. Lądujemy w Warszawie o 7.30.

W cenie

• opieka lokalnego ormiańskiego przewodnika
• polskojęzyczny lider wyprawy (przy niedużej liczbie chętnych możliwość zorganizowania wycieczki w języku angielskim bez polskiego lidera)
• przejazdy na miejscu, w tym auta terenowe pod Ażdahak
• noclegi w trakcie imprezy – wygodne pensjonaty
• posiłki – śniadania, powitalna i pożegnalna kolacja
• degustacja wina
• warsztaty kulinarne
• gorące źródła Arzakan
• ubezpieczenie specjalistyczne KL i NNW
• Składka na TFG i TFP

Cena nie obejmuje:

• przelotów do Erywania i z powrotem
• napojów orzeźwiających i alkoholowych
• wydatków o charakterze osobistym
• ewentualnego nadbagażu (samolot)
• posiłki poza śniadaniami oraz pierwszą i pożegnalną kolacją
• biletów wstępu do muzeów, klasztorów i innych atrakcji ujętych w programie

Pogoda w Armenii

Czerwiec to jeden z najlepszych miesięcy na trekking w Armenii – długie dni, zielone krajobrazy i zazwyczaj stabilna pogoda sprzyjają górskim wędrówkom. W dolinach, takich jak okolice Erywania, średnie dzienne temperatury wynoszą od 27°C do 31°C, a noce pozostają przyjemnie ciepłe, z temperaturami około 14°C–18°C.

W rejonach górskich, w tym na zboczach góry Aragac (ponad 3000 m), warunki są znacznie chłodniejsze. Na wysokości około 2000–2500 m n.p.m. temperatury w ciągu dnia zazwyczaj mieszczą się w przedziale 15°C–22°C, a nocą spadają do około 5°C–10°C. Powyżej 3000 m n.p.m. średnie temperatury dzienne wynoszą od 8°C do 15°C, a nocą mogą zbliżać się do 0°C lub sporadycznie spadać nieco poniżej zera.

Czerwiec jest jednym z bardziej suchych miesięcy w Armenii, choć w górach mogą występować przelotne popołudniowe burze. Średnio notuje się około 6–8 dni z opadami w miesiącu, a miesięczna suma opadów wynosi zwykle od 25 do 40 mm, w zależności od regionu.

Październik to jeden z najpiękniejszych miesięcy na trekking w Armenii – złota jesień przynosi stabilną pogodę, mniej turystów i wspaniałe kolory w krajobrazie. W dolinach, takich jak okolice Erywania, średnie dzienne temperatury wynoszą od 18°C do 22°C, a noce stają się chłodniejsze, spadając do około 6°C–9°C.

W rejonach górskich, w tym na zboczach góry Aragac (ponad 3000 m), warunki są wyraźnie chłodniejsze. Na wysokości około 2000–2500 m n.p.m. temperatury w ciągu dnia zazwyczaj mieszczą się w przedziale 10°C–15°C, a w nocy mogą spadać do 0°C–4°C. Powyżej 3000 m n.p.m. średnie temperatury dzienne wynoszą od 4°C do 8°C, a nocą mogą spadać poniżej zera. Październik charakteryzuje się umiarkowanymi opadami – średnio około 9 dni deszczowych w miesiącu i sumą opadów na poziomie 40–45 mm.

Aktualne prognozy pogody dla Armenii można znaleźć na oficjalnej stronie: armmeteo.am. Serwis ten oferuje szczegółowe informacje pogodowe dla wszystkich regionów i miast Armenii.

Warto również korzystać z popularnych aplikacji i serwisów pogodowych, takich jak MeteoBlue, yr.no, Windy, Ventusky czy Mountain Forecast, które oferują szczegółowe prognozy, w tym dla terenów górskich.

Ubezpieczenie

Wszyscy uczestnicy objęci są gwarancją ubezpieczeniową oraz ubezpieczeniem kosztów leczenia od firmy UNIQA według poniższej tabeli. Ubezpieczenie obejmuje uprawianie turystyki kwalifikowanej.

• KL wraz z assistance 30.000 EUR
• NNW (następstwa nieszczęśliwych wypadków) 4.000 EUR
• BP ( bagaż podróżny) 200 EUR
• KR ( koszty ratownictwa) 5.000 EUR

Proszę też zabrać informacje o ubezpieczeniach dodatkowych kosztów leczenia, które macie przykładowo jako dodatek do karty kredytowej lub Alpenverein lub Bezpieczny Powrót. Sumy ubezpieczeń można łączyć więc może to być przydatne.

Zdrowie

Proszę pamiętać o zabraniu apteczki osobistej, w której znajdą się leki i witaminy przyjmowane na co dzień, a także różnego rodzaju plastry na otarcia, skaleczenia i pęcherze. Niezbędne są również środki przeciwbólowe i preparaty przeciwbiegunkowe – w warunkach trekkingowych mogą się okazać bardzo przydatne.

Służba zdrowia w Armenii stoi na przyzwoitym poziomie, szczególnie w miastach – w Erywaniu działają dobrze wyposażone kliniki i szpitale, a wielu lekarzy zna podstawowy angielski lub rosyjski. W razie problemów zdrowotnych możemy liczyć na odpowiednią pomoc medyczną.

Nie są wymagane żadne szczepienia ani testy. Nie ma także szczególnego zagrożenia epidemiologicznego.

Pieniądze

Pełną kwotę za wycieczkę (5850 zł minus zaliczka) można już wpłacać w złotówkach na konto:
Firma Przewodnicka Hubert Jarzębowski
56 1870 1045 2078 1026 2136 0001

Na wyjazd najlepiej zabrać ze sobą euro – to najwygodniejsza waluta do wymiany na miejscu. Po przyjeździe przewodniczka poinformuje, ile warto wymienić na armeńskie dramy (AMD), a ile zostawić w euro – w niektórych pensjonatach i restauracjach można płacić bezpośrednio w euro.

Jeśli ktoś woli, może zabrać dolary amerykańskie – również są powszechnie wymienialne, choć mniej praktyczne niż euro.

Warto przygotować gotówkę na 8 kolacji oraz przekąski i napoje w ciągu dnia.
Osoba, która weźmie ze sobą 300–350 euro, powinna bez problemu pokryć wszystkie wydatki na miejscu.

Płatności kartą są możliwe w dużych miastach (Erywań, Giumri), ale w górach i mniejszych miejscowościach należy polegać na gotówce. Bankomaty są dostępne w większych miejscowościach, jednak w rejonach trekkingowych może ich nie być.

Bezpieczeństwo w Armenii

Armenia jest krajem bezpiecznym i bardzo przyjaznym dla turystów. Mieszkańcy są gościnni, pomocni i często zainteresowani rozmową – zwłaszcza gdy dowiadują się, że ktoś przyjechał z Polski. Przestępczość pospolita jest na bardzo niskim poziomie, a turyści mogą czuć się swobodnie zarówno w miastach, jak i na szlakach górskich.

W górach największym zagrożeniem są nie warunki geopolityczne, ale… słońce, wiatr i odwodnienie. Warto też uważać na dzikie psy – rzadko bywają agresywne, ale lepiej zachować ostrożność.

Węże występują w Armenii, zwłaszcza na niższych, suchych terenach – głównie w pobliżu skał i kamienistych zboczy. Spotkania są bardzo rzadkie i niemal nigdy nie stanowią zagrożenia, jeśli zachowuje się podstawowe zasady ostrożności: patrzy pod nogi, nie wkłada rąk w szczeliny skalne i nie siada bezpośrednio na kamieniach. W przypadku spotkania – nie należy zbliżać się ani próbować ich przepędzać. Większość gatunków to węże niejadowite. Jad żmij może być groźny, ale występują one rzadko i unikają ludzi. Na trasie naszej wycieczki ryzyko spotkania węża jest nieduże.

Internet

Internet w Armenii jest powszechnie dostępny i działa bardzo dobrze, szczególnie w miastach. W hotelach i pensjonatach, z których korzystamy podczas wyjazdu, dostępna jest bezpłatna sieć WiFi. W górach zasięg sieci komórkowych jest zazwyczaj dostępny przez większą część trekkingu, jednak w niektórych dolinach i wyżej położonych partiach gór mogą występować okresowe problemy z dostępem do sieci oraz internetu.

Uwaga! Armenia nie należy do Unii Europejskiej, dlatego opłaty za roaming zależą od operatora. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne stawki u swojego operatora lub wykupić odpowiedni pakiet roamingowy. Zalecamy również kontrolowanie ustawień transmisji danych, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek po powrocie.

Jeśli ktoś potrzebuje stałego dostępu do internetu, najlepszym rozwiązaniem jest zakup lokalnej karty SIM jednej z armeńskich sieci, takich jak Viva, Team Telecom Armenia lub kartę eSIM. Punkty sprzedaży operatorów znajdują się na lotnisku w Erywaniu oraz w centrach miast. Pakiety internetowe są niedrogie, a za równowartość kilkunastu–kilkudziesięciu złotych można wykupić pakiet danych wystarczający na cały pobyt. W większości przypadków jest to rozwiązanie tańsze i wygodniejsze niż korzystanie z roamingu.

Ciekawe miejsca na naszej trasie

Najciekawsze miejsca w Armenii
☐ Aragac (3879 m) – południowy szczyt najwyższej góry Armenii
☐ Ażdahak (3597 m) – Wulkan Boga Smoka z jeziorem w kraterze
☐ Ara (2588 m) – regularny stratowulkan na którego szczycie pochowano króla Armenii – Arę Pięknego
☐ Teghenis (2851 m) – wycieczka na zielony szczyt w samym centrum Armenii
☐ Chor Virap – monastyr z niesamowitym widokiem na Ararat za pilnie strzeżoną granicą Turcji
☐ Geghard – kamienny klasztor 600 lat starszy niż Polska
☐ Tatev – ponad tysiącletni klasztor w górach, w średniowieczu znakomity uniwersytet. Najdłuższa kolejka linowa na świecie.
☐ Noravank – młody, bo tylko 700-letni monastyr we wnętrzu czerwonego kanionu
☐ Areni – jaskinia, pierwsze miejsce na świecie, gdzie robili wino
☐ Jezioro Sevan – górskie morze Armenii
☐ Garni – pogańska świątynia sprzed 2000 lat
☐ Kanion Azat – bazaltowe kolumny zwane „symfonią kamienia” – armeński cud nautry
☐ Erywań – nowoczesne miasto z pasjonującą historią i genialnymi restauracjami
☐Smbataberd – ruiny starożytnej fortecy głęboko w górach
☐ Po górach: winiarnie, wytwórnia koniaku, pokaz kulinarny z degustacją

Trudności wycieczki

• Wycieczki do 8 godzin
• Maksymalne przewyższenie trochę ponad 1000 metrów
• Idziemy średnim tempem i nie bijemy rekordów
• Chodzimy na lekko
• Na Aragacu podchodzimy prawie na 4000 metrów
• Szlaki bez ekspozycji i trudności
• Na Aragacu może być trochę śniegu. Jeśli potrzeba zabrać raczki – damy Wam znać.
• Program nadaje się dla dzieci od 14 roku życia
• Aktualna sytuacja na Ukrainie i w Górskim Karabachu nie wpływa w żaden sposób na realizację tego programu

Pakowanie – co zabrać na wyjazd?

W linii LOT bagaż rejestrowany: 23 kg
Pakujemy się w bagaż główny (plecak lub duffelbag) oraz bagaż podręczny
Im mniej, tym lepiej – minimalistyczne pakowanie ułatwi transport na miejscu
Walizki na kółkach odradzamy – są nieporęczne w górach i przy załadunku

---

Sprzęt trekkingowy

☐ Kijki trekkingowe
☐ Plecak 70–80 l lub torba typu duffelbag (bagaż główny)
☐ Lekki plecak dzienny ok. 30 l (na trekkingi)
☐ Czołówka + zapasowe baterie
☐ Scyzoryk
☐ Powerbank
☐ Aparat fotograficzny + zapasowe baterie i karty pamięci

Odzież trekkingowa

☐ Spodnie trekkingowe
☐ Lekkie spodnie membranowe
☐ Kurtka softshell
☐ Bluza polar
☐ Lekka kurtka puchowa lub Primaloft
☐ Kurtka membranowa (nieprzemakalna)
☐ Szorty i T-shirt
☐ Bielizna termoaktywna
☐ Bielizna na zmianę (min. 3 komplety)
☐ Czapka ciepła
☐ Czapka z daszkiem (na słońce)
☐ Rękawice

Obuwie

☐ Buty trekkingowe (solidne, dobrze rozchodzone)
☐ Lekkie adidasy lub sandały

Higiena i ochrona

☐ Krem z filtrem UV
☐ Przybory toaletowe (szczoteczka, pasta, mydło itp.)
☐ Mały szybkoschnący ręcznik
☐ Okulary przeciwsłoneczne
☐ strój kąpielowy na gorące źródła

Zdrowie

☐ Apteczka osobista (leki na co dzień, plastry, środki przeciwbólowe, przeciwbiegunkowe)

Dokumenty i pieniądze

☐ Paszport
☐ 2 x kserokopia paszportu (przechowywane oddzielnie)
☐ Gotówka (euro) na kolacje, przekąski i pamiątki